Przegląd samolotu

Fiat G.91 to włoski odrzutowy samolot lekki szturmowy i rozpoznawczy, opracowany przez Fiat Aviazione według wymagań NATO dla lekkiego myśliwca taktycznego. Prototyp oblatano 9 sierpnia 1956 roku, a produkcja seryjna trwała od końca lat 50. do lat 70. XX wieku. Konstrukcja była eksploatowana między innymi przez Włochy, Republikę Federalną Niemiec i Portugalię. Znaczenie modelu wynika z jego roli jako standardowego lekkiego samolotu wsparcia pola walki w kilku siłach powietrznych NATO, z prostą konstrukcją, zwartymi wymiarami i możliwością operowania z mniej rozbudowanej infrastruktury niż cięższe odrzutowce frontowe.

Osiągi i dane techniczne

Typowy Fiat G.91R był napędzany pojedynczym silnikiem turboodrzutowym Bristol Siddeley Orpheus, stosowanym w odmianach licencyjnych i krajowych zależnie od użytkownika. Prędkość maksymalna wersji rozpoznawczo szturmowych wynosiła około 580 knots na małej wysokości. Zasięg operacyjny zależał od profilu lotu, podwieszeń i zbiorników dodatkowych, a zasięg przelotowy z dodatkowymi zbiornikami przekraczał 1 000 nautical miles w typowych danych katalogowych. Pułap praktyczny wynosił około 40 000 feet. Samolot przenosił uzbrojenie lub wyposażenie zadaniowe na zewnętrznych punktach podwieszeń, przy czym konfiguracja zależała od wersji, kraju eksploatacji i późniejszych modyfikacji.

Kabina i awionika

Fiat G.91R był samolotem jednomiejscowym, natomiast odmiany G.91T miały dwa miejsca w układzie tandemowym i służyły głównie do szkolenia zaawansowanego oraz przejściowego. Kabina jest typowa dla odrzutowców wojskowych z tej epoki: ciasna, funkcjonalna, z analogowymi przyrządami, fotelem wyrzucanym i ograniczoną ergonomią według współczesnych standardów cywilnych. Nie należy oczekiwać fabrycznych systemów w rodzaju Garmin G1000 czy Garmin Perspective. Spotykane wyposażenie obejmowało wojskową radiostację, podstawowe pomoce nawigacyjne, transponder, celownik oraz, w wersjach rozpoznawczych G.91R, zestaw kamer w przedniej części kadłuba. Egzemplarze cywilne mogą mieć dodane współczesne radio, transponder Mode S, GPS lub rejestrator, lecz zakres modernizacji jest indywidualny.

Zakup i wartość

Na rynku używanych statków powietrznych Fiat G.91 jest niszowym samolotem kolekcjonerskim i warbirdem, a nie typowym odrzutowcem użytkowym. Kluczowe są pełna dokumentacja wojskowa i cywilna, status demilitaryzacji, historia remontów, resursy płatowca, stan silnika Orpheus, dostępność części oraz zgodność z lokalnymi wymaganiami rejestracyjnymi. Warto sprawdzić korozję, jakość konserwacji po wycofaniu ze służby, instalację paliwową, układ hydrauliczny, osprzęt fotela wyrzucanego i kompletność wyposażenia kabiny. Najczęściej rozważane są wersje G.91R oraz szkolne G.91T. Wycena zależy bardziej od zdatności do lotu, dokumentów i zapasu części niż od samego wariantu.