Przegląd samolotu

Bombardier CRJ to rodzina regionalnych odrzutowców pasażerskich opracowana przez Canadair, później Bombardier Aerospace, na bazie biznesowego Canadair Challenger 600. Pierwszy CRJ100 wykonał lot w 1991 r., a dostawy rozpoczęły się w 1992 r. Produkcja rodziny trwała do 2020 r. Model miał duże znaczenie dla rynku regionalnego, ponieważ połączył prędkość odrzutowca z pojemnością i kosztami operacyjnymi dopasowanymi do tras dowozowych. W zależności od wersji Bombardier CRJ obejmuje samoloty od 50 miejsc w CRJ100 i CRJ200 do około 100 miejsc w CRJ1000.

Osiągi i specyfikacja

Typowa prędkość przelotowa rodziny Bombardier CRJ mieści się w zakresie około Mach 0,74 do Mach 0,83, zależnie od wariantu i profilu lotu. Pułap operacyjny dla głównych wersji wynosi do 41 000 feet. Zasięg jest silnie zależny od konfiguracji, masy i rezerw, lecz wersje CRJ700, CRJ900 i CRJ1000 zwykle obsługują trasy regionalne rzędu około 1 500 do 2 000 nautical miles w odpowiednich konfiguracjach. CRJ100 i CRJ200 są napędzane silnikami General Electric CF34-3, natomiast większe CRJ700, CRJ900 i CRJ1000 wykorzystują rodzinę GE CF34-8. Ładunek użyteczny należy oceniać według konkretnego egzemplarza, konfiguracji kabiny i mas operacyjnych, ponieważ różnice między odmianami są znaczące.

Kabina i awionika

Kabina Bombardier CRJ ma układ regionalny 2 plus 2, bez środkowych foteli. CRJ100 i CRJ200 mieszczą typowo 50 pasażerów, CRJ700 około 70, CRJ900 około 76 do 90, a CRJ1000 około 100, zależnie od wymogów operatora i klasy serwisu. W starszych egzemplarzach uwagę zwracają mniejsze schowki nad głową i ograniczona wysokość kabiny w porównaniu z nowszymi odrzutowcami regionalnymi. Typowa awionika to Rockwell Collins Pro Line 4 w wcześniejszych wersjach oraz Pro Line 21 w wielu późniejszych i zmodernizowanych samolotach. Wyposażenie obejmuje zintegrowane wyświetlacze EFIS, FMS, EICAS, autopilota, radar pogodowy, TCAS i systemy zgodne z wymaganiami operacji liniowych.

Zakup i wartość

Na rynku wtórnym Bombardier CRJ jest oceniany przede wszystkim przez pryzmat cykli kadłuba, historii użytkowania liniowego, statusu przeglądów strukturalnych, resursów silników CF34, stanu APU, podwozia i zgodności z biuletynami serwisowymi. Ważne są także dokumentacja obsługowa, konfiguracja kabiny, masa własna po modyfikacjach oraz zgodność awioniki z wymaganiami ADS-B, RVSM i operacjami w danej przestrzeni. Najczęściej spotykane warianty to CRJ100, CRJ200, CRJ700, CRJ900 i CRJ1000, a także modernizacje NextGen z ulepszeniami kabiny i aerodynamiki. Pozycjonowanie cenowe zależy od wersji: CRJ200 bywa najtańszym wejściem w regionalny odrzutowiec, natomiast CRJ900 i CRJ1000 są wybierane tam, gdzie liczy się większa pojemność i lepszy koszt na fotel.