Przegląd samolotu

Rutan Cozy to rodzina amatorsko budowanych samolotów kompozytowych w układzie canard, wywodząca się z koncepcji Burt Rutan Long EZ, lecz opracowana jako osobny projekt przez Nata Puffera. Pierwszy Cozy, trzyosobowy wariant znany później jako Cozy III, oblatano na początku lat 80. Cozy Mk IV, czteromiejscowa i najbardziej rozpoznawalna wersja, wykonała pierwszy lot w 1988 r. Samolot nie był produkowany seryjnie jako gotowa maszyna fabryczna. Powstawał głównie z planów, co ma zasadnicze znaczenie przy ocenie każdego egzemplarza: jakość wykonania, dokumentacja budowy i późniejsze modyfikacje są równie ważne jak nalot.

Osiągi i specyfikacje

Typowy Rutan Cozy Mk IV wykorzystuje silnik Lycoming O-360 o mocy 180 hp, montowany w konfiguracji pchającej. Spotyka się także inne jednostki, ale zgodność z projektem i chłodzenie silnika wymagają szczególnej weryfikacji. Dla dobrze zbudowanego Mk IV publikowane wartości obejmują prędkość przelotową około 170 do 190 knots, zasięg około 900 do 1 000 nautical miles oraz pułap rzędu 18 000 feet. Udźwig użyteczny zależy od masy własnej konkretnego egzemplarza, wyposażenia i wykończenia kabiny. Charakterystyczny układ canard eliminuje typowe przeciągnięcie głównego skrzydła, ale wymaga właściwego wyważenia i przestrzegania ograniczeń masy oraz środka ciężkości.

Kabina i awionika

Cozy III ma układ trzyosobowy, natomiast Cozy Mk IV oferuje cztery miejsca w kabinie z dwoma fotelami z przodu i kanapą z tyłu. Kabina jest wąska w porównaniu z klasycznymi czteromiejscowymi samolotami turystycznymi, ale zapewnia dobrą widoczność do przodu i typową dla canardów pozycję półleżącą. Awionika zależy niemal całkowicie od decyzji budowniczego i późniejszych właścicieli. Na rynku występują zarówno panele analogowe, jak i modernizacje z Garmin GNS lub GTN, Garmin G3X, Dynon SkyView, autopilotem eksperymentalnym oraz transponderem ADS-B.

Zakup i wartość

Przy zakupie Rutan Cozy kluczowe są księga budowy, zdjęcia etapów laminowania, historia przeglądów, raporty ważenia, zgodność z planami oraz jakość instalacji paliwowej, elektrycznej i sterowania. Należy dokładnie sprawdzić stan kompozytu, naprawy po twardych lądowaniach, chłodzenie silnika, śmigło pchające, podwozie przednie i mechanizmy sterowania canardem. Najczęściej poszukiwany jest Cozy Mk IV ze sprawdzonym silnikiem Lycoming i nowoczesną awioniką. Na rynku używanych statków powietrznych Rutan Cozy zajmuje niszę szybkich, ekonomicznych samolotów eksperymentalnych do podróży, zwykle tańszych od certyfikowanych maszyn o podobnej prędkości, ale wymagających bardziej szczegółowej oceny technicznej.