Przegląd samolotu

Zlin Aircraft (Moravan) Z 142 to dwumiejscowy, jednosilnikowy dolnopłat szkolno-akrobacyjny produkowany przez czechosłowacki zakład Moravan Otrokovice, znany później pod marką Zlin Aircraft. Model oblatano w 1978 roku, a produkcja seryjna ruszyła na początku lat 80. Z 142 rozwijał wcześniejszą linię Z 42, ale otrzymał mocniejszy silnik i lepsze osiągi w szkoleniu zaawansowanym. Dla nabywców używanych samolotów jego znaczenie wynika z połączenia prostej metalowej konstrukcji, dopuszczenia do akrobacji oraz szerokiej obecności w aeroklubach Europy Środkowej i Wschodniej.

Osiągi i dane techniczne

Z 142 jest napędzany sześciocylindrowym, odwróconym silnikiem rzędowym Avia M 337AK o mocy około 210 hp, zwykle współpracującym ze śmigłem o zmiennym skoku. Typowa prędkość przelotowa mieści się w zakresie około 110-120 knots, zależnie od ustawień mocy, masy i stanu płatowca. Praktyczny zasięg w eksploatacji szkolnej wynosi zwykle około 300-400 nautical miles. Pułap użytkowy podawany dla typu to około 14 000 feet. Użyteczny udźwig najczęściej znajduje się w okolicach 300-350 kg, co przy dwóch osobach wymaga uwzględnienia paliwa, spadochronów i wyposażenia akrobacyjnego.

Kabina i awionika

Kabina Z 142 ma układ dwa miejsca obok siebie, co sprzyja szkoleniu podstawowemu, treningowi akrobacyjnemu i lotom kontrolnym z instruktorem. Widoczność jest dobra jak na klasyczny dolnopłat szkolny, a ergonomia odzwierciedla standardy konstrukcji z przełomu lat 70. i 80. Większość egzemplarzy ma analogowe przyrządy lotnicze i silnikowe; spotyka się radiostacje 8,33 kHz, transponder Mode S, GPS przenośny lub panelowy oraz podstawowe modernizacje instalacji elektrycznej. Zintegrowane pakiety typu Garmin G1000 czy Garmin Perspective nie są typowe dla tego modelu.

Zakup i wartość

Przy ocenie używanego Zlin Aircraft (Moravan) Z 142 kluczowe są stan silnika Avia M 337AK, dostępność części, historia akrobacji, korozja struktury, dokumentacja resursów oraz jakość wykonanych napraw po twardych lądowaniach. Warto sprawdzić masę własną po modyfikacjach awioniki, stan podwozia, sterów i mocowań skrzydeł. Na rynku pojawiają się egzemplarze po remontach, z odświeżonym lakierem, zachowaną awioniką klasyczną lub z podstawowym doposażeniem IFR/VFR. Według aktualnych ofert PlaneFox średnia cena ofertowa wynosi około 30 000 EUR, przy zakresie mniej więcej 20 700-74 428 EUR. Pozycjonuje to Z 142 jako niedrogi samolot szkolno-akrobacyjny, ale koszty utrzymania zależą silnie od stanu technicznego i zaplecza serwisowego.