Przegląd samolotu

Cessna Citation X, oznaczenie fabryczne Model 750, to odrzutowiec biznesowy dalekiego zasięgu produkowany przez Cessna Aircraft Company, później Textron Aviation. Prototyp wykonał pierwszy lot 21 grudnia 1993 roku, certyfikacja FAA nastąpiła w 1996 roku, a produkcja podstawowego Citation X trwała do 2012 roku. Model zaprojektowano jako szybki odrzutowiec klasy super midsize, przeznaczony do lotów kontynentalnych i transkontynentalnych z prędkościami zbliżonymi do samolotów liniowych. Jego znaczenie na rynku wtórnym wynika z połączenia bardzo wysokiej prędkości przelotowej, zasięgu biznesowego i relatywnie szerokiej bazy eksploatacyjnej.

Osiągi i dane techniczne

Citation X jest znany z typowej prędkości przelotowej około 525 knots, z maksymalną prędkością operacyjną Mach 0,92. Zasięg w konfiguracji dalekiego przelotu podawany jest zwykle w okolicach 3 000 do 3 400 nautical miles, zależnie od rezerwy paliwa, obciążenia i profilu lotu. Pułap certyfikowany wynosi 51 000 feet. Napęd stanowią dwa silniki turbowentylatorowe Rolls-Royce AE 3007C, w późniejszych egzemplarzach i modernizacjach spotykane są warianty tej rodziny silników zgodne z dokumentacją konkretnego samolotu. Udźwig użyteczny i osiągi startowe silnie zależą od konfiguracji, wyposażenia, biuletynów serwisowych oraz masy operacyjnej danego egzemplarza.

Kabina i awionika

Kabina Citation X zazwyczaj mieści 8 do 9 pasażerów, choć spotykane są układy o większej liczbie miejsc. Typowy układ obejmuje fotele klubowe, stoliki robocze, przedni bufet oraz tylną toaletę. Kabina jest dłuższa niż w wielu odrzutowcach średniej klasy, ale jej wysokość nie odpowiada standardowi pełnej kabiny stojącej. W oryginalnych samolotach montowano awionikę Honeywell Primus 2000 z wieloekranowym EFIS i systemem FMS. Na rynku wtórnym istotne są modernizacje WAAS, LPV, ADS-B Out, aktualność baz danych, wyposażenie TCAS oraz zgodność z wymaganiami operacyjnymi w Europie i USA. Garmin G5000 dotyczy przede wszystkim późniejszego Citation X+, a nie standardowego Citation X.

Zakup i wartość

Przy zakupie Citation X kluczowe są status silników, historia przeglądów, kompletność dokumentacji, zgodność z programami utrzymaniowymi oraz pozostały resurs głównych komponentów. Warto zweryfikować stan awioniki, wnętrza, instalacji ciśnieniowej, podwozia i układu paliwowego, ponieważ modernizacje mogą znacząco wpływać na koszt posiadania. Najczęściej porównuje się podstawowy Citation X z późniejszym Citation X+, który ma zmienione silniki, awionikę Garmin G5000 i wyższe masy operacyjne. Na rynku używanym Citation X pozycjonuje się jako szybki samolot dla operatorów akceptujących większe zużycie paliwa w zamian za krótszy czas lotu i zasięg międzykontynentalny w wybranych profilach.